บทความ
นิทานคติ 
............นิทานคติ หมายถึง นิทานทที่เน้นการสั่งสอนโดยผู้เล่ามักจะเน้นแนวคิดที่ต้องการสอนไว้ในตอนท้ายเรื่อง นิทานคติของไทยส่วนใหญ่ได้อิทธิพลแนวคิดกฎแห่งกรรมจากพทธศาสนาจึงเน้นคติ " ทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว " เช่นเรื่อง ทุกขโตทุกขถานัง กล่าวถึงเจ้าทุกขโตและทุกขถานัง สองคนพี่น้องที่เป็นลุกเศรษฐี เมื่อพ่อแม่ตายได้แบ่งสมบัติให้เท่าๆกัน พี่ชายแต่งงานก่อนจึงขอยืมเงินน้องชายไปจัดงานแต่งงาน เมื่อแต่งงานแล้วก็หลอกภรรยาว่าไม่มีพี่น้อง วันหนึ่งน้องชายไปเยี่ยม พี่ชายให้คนไล่ น้องชายจึงเดินทางท่องเที่ยวไป ไปพบตายายทำไร่ก็ขออาศัยอยู้ด้วย ช่วยตายายทำงาน ตายายมีงาช้างอยู่งาหนึ่ง มีผู้หญิงซ่อนอยู่ในงาช้าง ต่อมาก็ได้แต่งงานกับน้องชาย เมื่อน้องชายร่ำรวยขึ้นพี่ชายได้ข่าวก็อิจฉา จึงไปเยี่ยมเพราะอยากรู้ว่ารวยขึ้นมาได้อย่างไร เมื่อเห็นภรรยาน้องชายสวยเกิดความปรารถนาอยากได้มาเป็นภรรยาของตนจึงคิดกำจัดน้องชาย ได้ชวนไปค้าขายทางสำเภาด้วยกัน ต่างฝ่ายต่างเอาข้าวสารของตนไป ตอนออกเรือไปใหม่ๆ เอาข้าวสารน้องกินไปก่อนจนหมด จนกระทั้งมาถึงเกาะของฤๅษี น้องขอข้าวพี่กิน โดยแลกกับการถูกควักลูกตาจนกลายเป็นคนตาบอด พี่ชายเอาไปทิ้งบนเขา ต่อมาหายจากตาบอดเพราะพระฤๅษีช่วยชุบให้ รุ่งเช้า พี่ชายแล่นเรือกลับผ่านมาน้องชายกวักมือเรียก พี่ชายเห็นน้องชายดีมีแก้วแหวนเงินทองติดตัวมาก็บังเกิดความโลภ ขอให้น้องควักลูกตาแล้วปล่อยไว้ที่เกาะ สุนัข ๓ ตัวของพระฤๅษีมาพบเข้าถูกพี่ชายดุด่าหยาบคาย จึงฟัดกัดจนตาย นิทานเรื่องนี้สอนให้รู้ว่า ให้ทุกข์แก่ท่านทุกข์นั้นถึงตัว
แหล่งข้อมูล : หนังสือเรียนภาษาไทยชั้นมัธยมศึกษาตอนต้น,สุกัญญา ภัทราชัย
บันทึกโดย : ซ่อนกลิ่น ซ่าหรี (นามปากกา)
